Władca zdania

Sprawuje rządy nad innymi częściami zdania, wraz z Królową Podmiot są nadrzędni, najważniejsi. Czasownik osobowy w zdaniu staje się królem – kulturystą, na którego barkach spoczywa składnia (budowa zdania). A imię jego ORZECZENIE.

Dlaczego takie ,,imię”? Skąd wzięła się nazwa ,,orzeczenie”? Odpowiedź jest prosta: za pomocą orzeczenia orzeka się, czyli informuje o czynności, stanie lub cesze (Kapelusznik wypił herbatę. (Czynność). Alicja zawisła w powietrzu. (Stan). Królowa jest osobliwa. (Cecha)).

Wypowiedzenia, które nie posiadają orzeczenia, formalnie nie są zdaniami, to równoważniki zdań.

W zdaniu musi być król – ORZECZENIE, czyli osobowa forma czasownika (czasowniki to części mowy odpowiadające na pytania co robi? co się z nim dzieje?). W zależności od liczby orzeczeń w zdaniu, wyróżnia się:

  • zdania pojedyncze – takie, które mają jedno orzeczenie;
  • zdania złożone – takie, które mają więcej niż jedno orzeczenie.

Przykładowe zdania:

  1. Przebiorę się za smoka. (Orzeczenie zostało wyrażone czasownikiem osobowym w 1. os. l. poj.. Jest to zdanie pojedyncze, bo ma jedno orzeczenie).
  2. Kiedy czytam, wysyłam moje Trzecie Oko w niebezpieczną podróż. (W tym zdaniu występują dwa orzeczenia (czyli więcej niż jedno), więc jest to zdanie złożone).
  3. Nie przestawajcie jeść lodów czekoladowych.

Ciekawostka.

Czy wiesz, że istnieje powieść składająca się z dwóch zdań? To ,,Bramy raju” Jerzego Andrzejewskiego. Możesz odszukać tę książkę w bibliotece i przekonać się na własne oczy. Wcale nie jest taka cienka!

Kliknij i poćwicz wyszukiwanie orzeczeń!

Advertisements

1 Comment

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s